قابلیتهای محوری
فرضیهسازی، کشف رابطه، استدلال علّی، پشتیبانی از نظریهپردازی و تکامل بازگشتی دانش.
چارچوب پیشنهادی · رکورد علمی ۲۰۲۶از هوش مولد
نسل ششم تحول دیجیتال · 6GDT
از هوش مولد
به هوش استنتاجی.
6GDT پارادایمی پیشنهادی است که تحول دیجیتال را از تولید محتوا و پیشبینی به سوی فرضیهسازی، کشف روابط پنهان، استدلال علّی، اعتبارسنجی انسانی و خلق ارزش مسئولانه گسترش میدهد.
تعریف رسمی
تحول دیجیتال بهعنوان یک نظام کشف و استنتاج
نسل ششم تحول دیجیتال، پارادایمی سازمانی است که در آن سامانههای انسان–هوش مصنوعی، شواهد را به فرضیه، استنتاج اعتبارسنجیشده، قضاوت انسانی و ارزش پایدار تبدیل میکنند.
تمایز کلیدی: G5 عمدتاً تولید میکند؛ G6 باید بتواند کشف کند، توضیح دهد، اعتبارسنجی شود و در برابر پیامدهای تصمیم پاسخگو باشد.
معماری ششلایه
از واقعیت تا ارزش
۰۱داده و واقعیت
۰۲هوش مصنوعی شناختی
۰۳هوش استنتاجی
۰۴همکاری انسان–AI
۰۵اعتبارسنجی و حکمرانی
۰۶تکامل دانش و ارزش
نقش انسان
انسان مسئول قضاوت نهایی، اخلاق، هدفگذاری، تفسیر زمینه و پاسخگویی باقی میماند.
کاربردها
هوش تجاری، دانشگاه، اقتصاد، حملونقل، اقلیم، سلامت و حکمرانی عمومی.
استناد پیشنهادی
Khorami, S. (2026). Toward the Sixth Generation of Digital Transformation: From Generative Intelligence to Inferential Intelligence. Aposta. https://doi.org/10.23900/ra.v24i116.1500