قابلیتهای محوری
فرضیهسازی، کشف رابطه، استدلال علّی، پشتیبانی از نظریهپردازی و تکامل بازگشتی دانش.
چارچوب پیشنهادی · رکورد علمی ۲۰۲۶
نسل ششم تحول دیجیتال · 6GDT
از آنچه میدانیم، چه چیزی میتوان استنتاج، پرسش یا کشف کرد؟
هوش استنتاجی یک قابلیت پیشنهادی برای سامانههای مبتنی بر هوش مصنوعی است که شواهد را به هم متصل میکنند، روابط را آشکار میسازند، فرضیه میسازند، علیت را به پرسش میکشند و به انسان در کشف آنچه هنوز آشکار نیست کمک میکنند.
تعریف رسمی
از تولید به سوی استنتاج
نسل ششم تحول دیجیتال، پارادایمی سازمانی است که در آن سامانههای انسان–هوش مصنوعی، شواهد را به فرضیه، استنتاج اعتبارسنجیشده، قضاوت انسانی و ارزش پایدار تبدیل میکنند.
تمایز کلیدی: G5 عمدتاً تولید میکند؛ G6 باید بتواند کشف کند، توضیح دهد، اعتبارسنجی شود و در برابر پیامدهای تصمیم پاسخگو باشد.
معماری ششلایه
مدل قابلیت برای کشف و تصمیمگیری
۰۱داده و واقعیت
۰۲هوش مصنوعی شناختی
۰۳هوش استنتاجی
۰۴همکاری انسان–AI
۰۵اعتبارسنجی و حکمرانی
۰۶تکامل دانش و ارزش
نقش انسان
انسان مسئول قضاوت نهایی، اخلاق، هدفگذاری، تفسیر زمینه و پاسخگویی باقی میماند.
کاربردها
هوش تجاری، دانشگاه، اقتصاد، حملونقل، اقلیم، سلامت و حکمرانی عمومی.
استناد پیشنهادی
Khorami, S. (2026). Toward the Sixth Generation of Digital Transformation: From Generative Intelligence to Inferential Intelligence. Aposta. https://doi.org/10.23900/ra.v24i116.1500